Ağustos 2010
TÜRKİYE’DE İRTİBAT BÜROLARI (LIAISON OFİSLER)
Türkiye dışında tescil edilmiş şirketler ticari faaliyetlerini tanıtmak ve pazar araştırması yapmak için Türkiye'de irtibat bürosu açma yolunu tercih etmektedirler. İrtibat büroları limited şirketler, anonim şirketler ve şubelerden farklı olarak gelir getirici ticari faaliyetlerde bulunamamaktadırlar.
Mevzuatta açık bir tanımı bulunmamakla birlikte irtibat büroları “Ticari faaliyette bulunmamak kaydıyla haberleşme, ağırlama, irtibat sağlama, pazar araştırması yapma, iş olanaklarını yakından takip etme gibi gayelerle yurtdışında yerleşik şirketler tarafından açılan kurumlar” şeklinde tanımlanabilir.
İrtibat bürolarına getirilen başlıca ve en önemli kısıtlama gelir getirici ticari faaliyette bulunamamalarıdır. Bu nedenle Türkiye’de kurulan irtibat bürolarının kurumlar ve katma değer vergisi mükellefiyetleri bulunamaz. Türk Ticaret Kanunu’nda irtibat bürolarına ilişkin doğrudan bir düzenleme bulunmamakla birlikte Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ile Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliği diğer bazı kanun ve yönetmeliklerde irtibat büroları hakkında düzenlemelere yer verilmiştir.
Türkiye’de doğrudan yabancı yatırım yapan yabancı gerçek kişiler ve yurt dışında ikamet eden TC vatandaşları ile yabancı ülkelerin kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiler ve uluslararası kuruluşlar yabancı yatırımcı olarak tanımlanmaktadır.
4875 Sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nun 3/h Maddesine göre; “Müsteşarlık, yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş şirketlere, Türkiye'de ticari faaliyette bulunmamak kaydıyla irtibat bürosu açma izni vermeye yetkilidir.”
İrtibat büroları kuruluş işlemleri başlıklar halinde aşağıdaki şekildedir:
- Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü’nden izin alınması
Banka irtibat bürosu kuruluşu söz konusu ise bu durumda BDDK’dan izin alınması gerekmektedir.
Gerekli belgeler:
* Başvuru dilekçesi, Türkçeye çevrilmiş noter onaylı ve apostil tasdikli (veya Türkçeye çevrilmiş ve Türk konsolosluğu tarafından onaylanmış) faaliyet belgesinin aslı ve noter onaylı tercümesi
* Ana şirketin Türkçeye çevrilmiş noter onaylı ve apostil tasdikli (veya Türkçeye çevrilmiş ve Türk konsolosluğu tarafından onaylanmış) en son tarihli faaliyet raporu veya bilanço ve gelir tablosu
* İrtibat bürosu müdürüne verilen vekaletnamenin noter onaylı tercümesi
* Kuruluş işlemlerini yürüten kişiye ilişkin verilen vekaletnamenin noter onaylı tercümesi
Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü’ne yapılan başvuru belgelerinin eksiksiz olması halinde yaklaşık 10-15 gün içerisinde sonuçlanmaktadır.
- Vergi dairesi açılış işlemlerinin yapılması
Gerekli belgeler:
* Sermaye Genel Müdürlüğü’nden alınan izin yazısı
* Kira kontratı
* İrtibat bürosu müdürüne verilen vekaletname
* İşe başlama bildirim formu
* İrtibat bürosu müdürünün unvan altında imza beyannamesi
* İrtibat bürosu müdürünün noter onaylı nüfus cüzdanı sureti ve ikametgah belgesi
Belgelerin vergi dairesine sunulmasını takiben vergi dairesinden yoklama memuru irtibat bürosu adresine gelerek gerekli yoklamayı yapmaktadır.
- Hazine müsteşarlığına bildirim
Gerekli belgeler:
* Vergi dairesine kayıt yazısı
* Kira kontratı
* İrtibat bürosu kuruluş izni
* İrtibat bürolarının faaliyetlerine ilişkin bildirim formu
- SSK açılış işlemlerinin yapılması
- İş-Kur açılış işlemlerinin yapılması (İnternet üzerinden yapılmaktadır)
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğü işlemleri
- Belediye’den izin alınması
İrtibat bürosu izni ilk olarak 3 yıl için verilmektedir. Bu süre dolmadan en az 1 ay önce uzatma başvurusu yapılabilir ve süre her seferinde 3 yıl uzatılır. İrtibat bürosunun ticari faaliyette bulunduğu tespit edilirse uzatma başvurusu reddedilmektedir.
İrtibat bürosunun kapanışı için yapılacak işlemler:
- Ana şirket tarafından kapanışa ilişkin bir karar alınması (Türkçeye çevrilmiş noter onaylı ve apostil tasdikli (veya Türkçeye çevrilmiş ve Türk konsolosluğu tarafından onaylanmış))
- İrtibat bürosuna ait tüm malvarlığı elden çıkarılmalıdır. Banka hesaplarında bulunan nakitlerin ana şirkete gönderilmesi, varlıkların satılması gerekmektedir.
- Yetki belgesi iptal edilir.
- Kapanış için vergi Dairesi; SSK; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı; İş-Kur; Belediye; Hazine Müsteşarlığı’na kapanış bildirimlerinin yapılması gerekmektedir.
İrtibat bürolarının açılış ve kapanışlarına ilişkin gerekli bilgiler verildikten sonra aşağıda irtibat büroları yasal çerçeve içerisinde değerlendirilerek vergi muafiyetleri hakkında bilgi verilecektir.
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nin 6. Maddesi uyarınca Müsteşarlık yabancı şirketlere ticari faaliyette bulunmamak şartıyla irtibat bürosu açma izni vermektedir. İrtibat büroları, kanunen ticari faaliyette bulunamazlar. Ana faaliyet alanları haberleşme, araştırma ve irtibat sağlamaktır. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu uygulama Yönetmeliği ve irtibat bürolarının tanımı çerçevesinde irtibat bürolarının masrafları yurt dışından sağlanır. Ödemeler irtibat bürosunun Türkiye’deki hesabına döviz ile yapılır. İrtibat büroları ticari faaliyette bulunamayacakları gibi izin konusu dışına çıkamazlar. Kapanış ve tasfiye haricinde kar transferinde bulunmaları mümkün değildir.
Gelir Vergisi Kanunu 23/14 hükmü gereğince irtibat bürosu çalışanlarının ücretleri gelir vergisinden muaftır.
|
